Nội dung bài viết | Trần Ký Trà

Vương Bảo Căn: Bậc Thầy Ấm Trà Tử Sa Thời Dân Quốc

Trong làng nghề ấm trà tử sa Nghi Hưng lừng lẫy, thời kỳ Dân Quốc (1912-1949) chứng kiến sự xuất hiện của những tên tuổi lớn, trong đó Vương Bảo Căn (1890-1954) nổi bật như một viên ngọc sáng. Ông được tôn vinh là một trong Tam Bảo Tam Căn, bộ ba nghệ nhân tử sa tài hoa nhất thời bấy giờ, cùng với Lý Bảo Trân và Trần Bảo Sinh. Tên tuổi và tác phẩm của Vương Bảo Căn vẫn là niềm kính ngưỡng cho những người yêu nghệ thuật gốm sứ Nghi Hưng đến tận ngày nay.

Hành Trình Từ Thục Sơn Ra Thế Giới

Sinh ra tại Thục Sơn, Nghi Hưng, Vương Bảo Căn (còn gọi là Hiệu Trai) được thừa hưởng tình yêu nghề gốm từ sớm. Ông là cháu ruột của Vương Xuân Vinh (tự Sinh Nghĩa), một nghệ nhân tử sa có tiếng cuối thời nhà Thanh. Chính người bác này đã dẫn dắt Vương Bảo Căn vào con đường chế tác ấm trà, cùng lớp với những người sau này cũng trở thành đại sư như Ngô Vân Căn và Chu Khả Tâm.

Sau khi thành nghề, tài năng của Vương Bảo Căn nhanh chóng được công nhận. Ông từng giữ vị trí kỹ nghệ sư tại Công ty Ngô Đức Thịnh, một xưởng sản xuất ấm trà danh tiếng ở Nghi Hưng, và sau đó là tại Thiết Họa Hiên ở Thượng Hải, nơi chuyên sản xuất những món đồ gốm sứ cao cấp. Năm 1935, tài năng của ông vươn tầm quốc tế khi hai tác phẩm Ấm Đông Pha cỡ lớn và Bình Tam Hữu do ông chế tác được chọn trưng bày tại Hội chợ Quốc tế Chicago (Hoa Kỳ) và vinh dự đoạt giải Ưu hạng, đưa tên tuổi nghệ thuật gốm sứ Nghi Hưng lên đấu trường thế giới.

Phong Cách & Tâm Huyết: Sự Cầu Toàn Đến Tận Cùng

May mắn sống gần Hoàng Ngọc Lân, một đại thụ của nghề ấm trà tử sa cuối thời Thanh, Vương Bảo Căn thường xuyên qua lại học hỏi, tiếp thu được nhiều bí quyết tạo hình và chế tác quý giá.

Ông đặc biệt nổi tiếng với kỹ thuật tạo hình vòi ấm độc đáo mang tên môi anh đào. Kỹ thuật này tạo ra đường cong vòi ấm mềm mại, thanh thoát và vô cùng sống động, tựa như hình dáng quyến rũ của cánh hoa anh đào, trở thành một dấu ấn riêng biệt khó lẫn trong các tác phẩm của ông.

Dáng người thấp bé nhưng Vương Bảo Căn sở hữu nội lực và sự tập trung phi thường. Ông nổi tiếng là người vô cùng khắt khe với chính mình. Câu chuyện ông thẳng tay đập bỏ ngay những chiếc ấm dù đã hoàn thiện nhưng chưa đạt đến độ hoàn mỹ tuyệt đối theo tiêu chuẩn của bản thân đã trở thành huyền thoại. Với ông, chỉ những tác phẩm đạt đến đỉnh cao của sự tinh xảo mới xứng đáng đến tay người dùng. Chính sự cầu toàn khắc nghiệt ấy khiến dù sáng tác không ít, nhưng những chiếc ấm trà tử sa mang tên Vương Bảo Căn luôn là bảo vật hiếm có, được giới sưu tầm săn lùng.

Di Sản Được Trân Quý

Danh tiếng và đóng góp của Vương Bảo Căn cho nghệ thuật gốm sứ Nghi Hưng được khẳng định qua các danh hiệu:

Một trong Tam Bảo Tam Căn nhóm nghệ nhân tử sa lẫy lừng thời Dân Quốc.
Cháu ruột và truyền nhân của danh gia cuối Thanh Vương Xuân Vinh.
Đồng môn với các đại sư Ngô Vân Căn, Chu Khả Tâm.
Nghệ nhân trụ cột tại Thiết Họa Hiên (Thượng Hải).

Một số tác phẩm tử sa tiêu biểu của ông vẫn còn được lưu giữ và trân trọng:

Ấm Hợp Lăng Thượng Đào: Hiện là bảo vật trong bộ sưu tập của Bảo tàng Nghệ thuật Gốm sứ Nghi Hưng, minh chứng cho tài nghệ điêu luyện.
Ấm Tuyến Viên: Từng là vật bầu bạn, được học giả nổi tiếng Phùng Kỳ Dung (một nhà Hồng học lỗi lạc) hết mực nâng niu, cho thấy giá trị nghệ thuật vượt thời gian của tác phẩm.

Vương Bảo Căn không chỉ là một nghệ nhân tử sa tài hoa thời Dân Quốc, mà còn là hiện thân của tinh thần cầu toàn, tận tâm với nghề. Kỹ thuật môi anh đào độc đáo cùng những chiếc ấm trà tử sa tinh xảo, hiếm hoi còn sót lại của ông mãi mãi là di sản quý giá, góp phần làm rạng danh nghệ thuật gốm sứ Nghi Hưng trên bản đồ thế giới. Câu chuyện về sự khắt khe với chính mình để cho ra đời những kiệt tác của ông vẫn là bài học sâu sắc về đạo đức và tâm huyết nghề nghiệp cho các thế hệ nghệ nhân đương đại và tương lai.