Lưu trữ danh mục: Dáng Vuông

In nghệ thuật tạo hình Tử Sa Nghi Hưng, Dáng Vuông, hay còn gọi là Phương khí, đại diện cho một trường phái mỹ học độc lập, đề cao kết cấu hình khối và các đường thẳng dứt khoát. Nếu dáng tròn lấy sự uyển chuyển làm gốc, thì dáng vuông lại dùng những góc cạnh đối xứng để phô diễn sự mạnh mẽ, cương trực nhưng vẫn giữ kín nét tinh tế, ôn nhuần của chất gốm nguyên khoáng.

Khác biệt cốt lõi nằm ở phương thức chế tác phôi. Bản chất của phương khí không thể thực hiện bằng cách vỗ thân tròn truyền thống, mà bắt buộc phải áp dụng kỹ thuật ghép thân. Theo đó, từng miếng đất khoáng sau khi cán phẳng sẽ được đo đạc, cắt vát góc nghiêm ngặt rồi ghép nối thủ công lại với nhau. Thách thức lớn nhất của dòng ấm này là xử lý độ co ngót đồng đều sau nung và độ ăn khớp cơ học giữa nắp và miệng ấm, sao cho nắp xoay bốn hướng đều khít kín hoàn toàn. Yêu cầu thẩm mỹ toàn diện của một tác phẩm phương khí được đúc kết qua năm tiêu chí cốt lõi: Lực (đường nét dứt khoát), Giác (góc cạnh tinh tế, vuông trung tàng viên), Lạp (khoáng cát đồng đều), Độ (tỷ lệ cân xứng) và Nhuận (sắc gốm ấm áp, bóng mượt tự nhiên).

Người xưa có câu “Phương phi nhất thức”, ý chỉ vuông không một kiểu. Dưới đây là hệ thống các phom dáng ấm vuông kinh điển được khảo sát và lưu trữ tại Trần Ký Trà, phục vụ công tác tra cứu chuyên sâu về kiến trúc hình học Nghi Hưng. Quý trà hữu có thể tìm hiểu sâu về triết lý ẩn sau mỗi dáng ấm thông qua các không gian lưu trữ chuyên biệt.