Ấm Tử Sa Chuyên Phương 420ml – Đất Đế Tào Thanh – Nghệ Nhân Ngô Đào
Ấm Tử Sa Chuyên Phương hiện diện như một khối vuông vức tựa viên gạch cổ đặt trên bàn trà, nhưng bên trong cái khung kỷ luật ấy lại là hình tượng Tề Thiên Đại Thánh sống động giữa mây và lửa. Thân ấm do nghệ nhân Ngô Đào chế tác, kết hợp cùng phần trang trí Nê Họa do nghệ nhân trang trí Lý Vũ thực hiện, tạo nên cuộc gặp gỡ đầy khí phách giữa dáng ấm phương khí chuẩn mực và nghệ thuật tạo hình phóng khoáng.
Tác giả & Tác phẩm Ấm Tử Sa Chuyên Phương
Chiếc ấm do nghệ nhân Ngô Đào chế tác. Ông sinh vào thập niên 1980 tại Nghi Hưng, trưởng thành trong một gia đình làm Tử Sa, sớm tiếp xúc với đất và lửa từ công việc của cha. Con đường học nghề của ông gắn với Nghệ nhân Mỹ thuật Công nghệ Cấp Nghiên Cứu Viên Đàm Dược Vĩ, người truyền cho ông nền tảng về tạo hình và kỹ thuật làm ấm. Trong giới nghề, Ngô Đào được biết đến như một gương mặt tiêu biểu chuyên về dòng ấm dáng vuông, với chuỗi giải thưởng uy tín tại các cuộc thi chế tác thủ công: giải Nhì năm 2012 và 2014, giải Đồng Cúp Cảnh Châu năm 2015, giải Bạc cuộc thi chế tác ấm Tử Sa toàn thủ công Nghi Hưng năm 2019, giải Vàng Cúp Đào Thành lần thứ hai năm 2020, giải Bạc Hội Chợ Triển Lãm Thủ Công Toàn Quốc lần thứ 19 năm 2021, và giải Vàng cuộc thi Sáng tạo Thiết kế Gốm Sứ Trung Quốc năm 2023. Tác phẩm Chuyên Phương ở dung tích 420ml thể hiện rõ bản lĩnh xử lý hình khối vuông vức và độ đầm chắc đặc trưng của ông.
Phần trang trí Nê Họa trên thân ấm do nghệ nhân trang trí Lý Vũ thực hiện. Anh sinh năm 1993 tại Nghi Hưng, xuất thân trong môi trường thủ công gốm sứ và theo học Nê Họa bài bản dưới sự dẫn dắt của Trương Chí Thanh và Trương Trí Cương. Năm 2020, anh được công nhận danh hiệu Trợ lý Nghệ nhân Mỹ thuật Công nghệ Quốc gia và giành giải Nhì tại một cuộc thi chế tác thủ công. Trên chiếc ấm này, nghệ nhân trang trí Lý Vũ khắc họa hình tượng Tề Thiên Đại Thánh với áo giáp, khăn bay cùng thần thái uy nghi trên bốn mặt phẳng của dáng Chuyên Phương mà vẫn giữ trọn nhịp điệu kiến trúc của thân ấm.
Chất đất & Trải nghiệm công năng
Ấm được chế tác từ đất Đế Tào Thanh nguyên khoáng, thuộc nhóm Tử Nê khai thác ở tầng đáy mỏ tại Hoàng Long Sơn. Khoáng nguyên liệu này thường chứa những đốm trắng nhỏ, dân gian gọi là mắt gà, thực chất là tinh thể thạch anh kết tụ; sau khi qua lửa, chúng hiện thành những chấm sáng rất mờ trên bề mặt ấm, tạo cảm giác khoáng chất hiện hữu rõ nét. Bề mặt ấm mang sắc nâu đỏ sẫm trầm ổn, hạt khoáng phân bố tự nhiên và không bóng gắt dưới ánh sáng nghiêng.
Đế Tào Thanh có độ co ngót tương đối cao, đòi hỏi người thợ phải kiểm soát độ ẩm phôi đất cực kỳ chặt chẽ ở các đường ghép của dáng ấm vuông, nơi ứng suất tập trung nhiều hơn so với thân tròn. Với dung tích 420ml, ấm rót được khoảng năm đến bảy chén nhỏ, đáp ứng thoải mái cho bàn trà từ bốn đến năm người. Khi pha các dòng trà như Phổ Nhĩ, Ô Long sinh rang nhẹ hoặc Hắc trà, người thưởng trà nên chủ động rót nhanh tay hơn một nhịp và không giữ nước quá lâu trong lòng ấm để tránh vị trà bị nén quá đậm. Thực hiện thao tác nhuận hồ, tức rót nước sôi lên thành ấm trước khi cho trà vào, giúp nhiệt phân bố đều hơn trên bề mặt Đế Tào Thanh.
Kiểu dáng & Nghệ thuật thưởng trà
Chuyên Phương là dáng ấm phương khí cổ điển xuất hiện từ cuối thời Minh và phổ biến vào thời Thanh. Thân ấm mang hình khối vuông vức như viên gạch, các đường nét thẳng, góc cạnh rõ ràng nhưng không hề sắc lạnh. Về mặt tạo hình, đây là dáng ấm được dựng bằng kỹ thuật tương thân thống: ghép thủ công từng miếng đất dẹt theo góc vuông thay vì vỗ bầu như ấm tròn. Tuân thủ nguyên tắc cổ điển trong vuông có tròn, các đường cạnh không bị vuốt sắc lẹm mà được bo nhẹ một độ cong tinh tế để ánh sáng chuyển động êm ái trên bốn mặt thân ấm.
Trên nền khối vuông chuẩn mực ấy, nghệ nhân trang trí Lý Vũ đặt hình tượng Tề Thiên Đại Thánh. Nhân vật mang tinh thần bất khuất và tự do nhưng khi nằm trên bốn mặt phẳng của Chuyên Phương lại hòa quyện như một lớp nội dung giàu chiều sâu bên trong khuôn khổ kỷ luật. Từng chi tiết áo giáp, khăn bay được xử lý bằng kỹ thuật Nê Họa đắp nhiều lớp, tạo độ nổi khối và chuyển biến sắc độ tinh tế dưới ánh đèn. Sự kết hợp giữa phần thân ấm của Ngô Đào và phần trang trí của Lý Vũ tạo nên tác phẩm song công hợp chế hài hòa, trong đó mỗi nghệ nhân giữ trọn vai trò chuyên môn riêng.
Thông số & Công năng
Ấm Tử Sa Chuyên Phương có dung tích 420ml, chất đất Đế Tào Thanh nguyên khoáng, thân ấm chế tác bởi nghệ nhân Ngô Đào và phần trang trí Nê Họa chủ đề Tề Thiên Đại Thánh do nghệ nhân trang trí Lý Vũ thực hiện. Dáng Chuyên Phương với bốn mặt phẳng, nắp vuông, vòi vuông và quai vuông, phục vụ trọn vẹn cho bàn trà bốn đến năm người. Người dùng nên tráng ấm bằng nước sôi trước khi hãm, rót nhanh tay với các dòng trà đậm vị và duy trì nhịp nhuận hồ đều đặn để bề mặt đất Đế Tào Thanh lên nước bóng đẹp theo thời gian.




















Đánh giá
Chưa có đánh giá nào.