Trà phổ nhĩ là một thức uống tốt cho sức khỏe nhưng chúng ta cần hiểu thêm về các loại trà Phổ Nhĩ, biết cách sử dụng và tác dụng của nó ra sao để có thể khai thác tốt hiệu quả của trà. Chính vì vậy, hãy cùng Trần Ký Trà theo dõi bài viết nhé!

Nguồn gốc và lịch sử hình thành trà Phổ Nhĩ

Nguồn gốc

Nguồn gốc của trà Phổ Nhĩ từ Trung Quốc, do sản xuất tại thành phố Phổ Nhĩ tỉnh Vân Nam nên mới có tên gọi này. Nhưng thực ra loại trà này là tri thức kinh nghiệm hàng nghìn đời của các dân tộc thiểu số sống ở miền Nam Trung Quốc và miền Bắc Việt Nam, như người Thái, Tày, Dao, Nùng tại Việt Nam gọi là Trà Ống Lam (nhồi trà trong ống tre, nứa rồi sấy lâu năm trên gác bếp).

Lịch sử hình thành

Một số chuyên gia trà Phổ Nhĩ đánh dấu niên đại việc sản xuất trà Phổ Nhĩ là vào thời Đông Hán (25 – 220 sau Công Nguyên). Không giống các loại trà khác, trà Phổ Nhĩ theo truyền thống được làm từ những chiếc lá lớn, già hơn, dài và rộng hơn bàn tay con người. Vân Nam, một trong những vùng sản xuất trà sớm nhất của Trung Quốc, là một trong số ít những nơi, có những cây cổ thụ có thể tạo ra những chiếc lá như vậy. Những chiếc lá này được bao phủ bởi lớp lông mịn và có thành phần hóa học khác với lá non.

Công đoạn sản xuất trà Phổ Nhĩ

Các phương thức sản xuất và buôn bán thời kỳ đầu của trà Phổ Nhĩ phần nào bị lịch sử che lấp, mặc dù các tài liệu chính thức được bảo tồn và truyền thống truyền miệng địa phương cho chúng ta một số hiểu biết.

Nguyên liệu

Lá chè được thu hoạch từ những cây chè rừng được tìm thấy trên Sáu ngọn núi Chè nổi tiếng của miền nam Vân Nam. Vị trí của những ngọn núi này đã “dịch chuyển” dần theo thời gian trong các tài liệu tham khảo lịch sử khác nhau. Người ta sẽ lựa thời điểm trà ngon nhất để hái những búp chè non có 2 – 3 lá và 1 tôm đem về chế biến. Thông thường, sau khi hái xong, sẽ lập tức chế biến ngay để đảm bảo được độ tươi và chất lượng cho trà.

Làm héo

Sau khi thu hoạch, lá được xử lý ban đầu để tạo ra “Mao Cha”, hay còn gọi là trà thô. Căn cứ vào điều kiện thời tiết người ta sẽ phơi để làm héo sơ bộ trong vòng 4 – 8 tiếng, cho đến khi chúng giảm độ ẩm, cảm nhận được lá trà mềm dẻo, có mùi thơm và màu xanh thẫm.

Sao chè, diệt men

Những người làm trà sử dụng tay sao lá trà trong một cái chảo lớn giúp trà giữ được vitamin, tannin và các chất dinh dưỡng khác. Sau quá trình diệt men, phải giữ lại hàm lượng nước khoảng 60%. Điều này giúp lá không bị nát trong khâu chế biến tiếp theo, sau đó đem phơi nắng cho khô.

Trà Phổ Nhĩ thô

Phân loại và đóng bánh

Loại trà thô này được tưới với nước để làm ẩm lá và giữ cho chúng không bị gãy khi chúng được đóng gói vào giỏ tre, và chuyển đến nhà máy phân loại và đóng bánh. Tại nhà máy, lá được hấp bằng hơi nước và ép thành nhiều hình dạng khác nhau tùy thuộc vào mục đích cuối cùng của trà.

Bắt đầu từ triều đại nhà Thanh, hình dạng tiêu chuẩn là một chiếc bánh ép bằng đá nặng 7 Liang (357g) được kết lại với nhau thành từng chồng 7 bánh (357*7=2499g, tương đương với 2,5 kg).

Trà Phổ Nhĩ sống và Trà Phổ Nhĩ chín

Trà Phổ Nhĩ sống

Bánh trà Phổ Nhĩ sống

Trà Phổ Nhĩ sống được phép để già tự nhiên, lá được ép thành bánh hoặc viên như viên gạch, bọc trong giấy hoặc tre, và để già trong vài năm. Độ ẩm còn lại trong lá đủ cho trà tiếp tục lên men từ từ trong một thời gian rất dài. Các bánh trà sau đó được lưu trữ trong nhiều năm để đạt tới sự hoàn thiện. Toàn bộ quá trình có thể mất tới 30 năm.

Trà Phổ Nhĩ “trẻ”

Nói chung dưới 5 năm tuổi, trà Phổ Nhĩ sống có thể ngọt hoặc đắng, mùi thơm êm dịu và nồng nàn, hương mật ong thoang thoảng, hương hoa kéo dài. Một số người không thích vị đắng của loại trà này, vị giống trà xanh hơn các loại trà Phổ Nhĩ khác.

Trà Phổ Nhĩ “già”

Trên 5 năm tuổi, trà Phổ Nhĩ sống hương vị trở nên mịn, mượt và êm dịu hơn khi nó già đi, giảm vị đắng theo thời gian. Khi được lưu trữ lâu năm nước trà có thể có màu đỏ đậm và sẫm hơn nhiều cũng sẽ có một hương vị khác với trà Phổ Nhĩ sống mới sản xuất. Tuy nhiên, màu sắc không chỉ phụ thuộc vào tuổi trà mà còn phụ thuộc vào điều kiện bảo quản của trà Phổ Nhĩ.

Đó là lý do tại sao những người sành trà Phổ Nhĩ thường tìm kiếm loại trà Phổ Nhĩ sống được lưu trữ lâu năm hơn bất kỳ loại trà Phổ Nhĩ nào khác.

Trà Phổ Nhĩ chín

Bánh trà Phổ Nhĩ chín

Nguồn gốc hình thành

Quay trở lại những năm 1970, nhu cầu cao đối với trà Phổ Nhĩ được lưu trữ lâu năm khiến các nhà sản xuất trà phải tìm cách làm thế nào họ có thể sản xuất trà Phổ Nhĩ thô với số lượng lớn và nhanh như vậy?

Đó là khi họ nảy ra một ý tưởng sáng tạo – tại sao không sản xuất một loại trà Phổ Nhĩ bắt chước màu sắc, hương thơm và mùi vị của Phổ Nhĩ thô lâu năm? Bây giờ bạn biết trà Phổ Nhĩ chín ra đời như thế nào!

Quy trình sản xuất

Lúc đầu, các nhà sản xuất trà Phổ Nhĩ chất đống trà thô thành một đống lớn. Khi họ đưa các vi sinh vật cần thiết vào bằng cách trộn một ít lượng trà của mẻ trà trước đó, họ sẽ để lá trà lên men. Sau đó, nhiệt từ đống dày đặc này sẽ kích thích quá trình lên men nhanh chóng. Để lá trà lên men hoàn toàn, người sản xuất trà phải đảo lá thường xuyên.

Cuối cùng, họ ép những lá trà đã lên men hoàn toàn thành bánh trà Phổ Nhĩ, tuy nhiên, không phải tất cả lá trà Phổ Nhĩ đều được ép thành bánh, bạn cũng có thể lấy lá trà Phổ Nhĩ rời để sử dụng. Màu nước trà Phổ Nhĩ chín thường có màu đỏ đậm hoặc màu hạt dẻ sẫm, và gần như màu đen.

Nếu bạn uống trà Phổ Nhĩ chín mới, bạn có thể cảm thấy rằng nó có vị rất giống mùi cá. Vị “tanh” này biến mất theo thời gian, hương vị trở nên phức tạp hơn. Vì lý do này, trà Phổ Nhĩ chín lâu năm có vị rất giống trà Phổ Nhĩ sống lâu năm, nhưng trà Phổ Nhĩ chín không thay đổi nhiều như trà Phổ Nhĩ sống theo thời gian. Tóm lại, trà Phổ Nhĩ sống ủ tự nhiên có hương vị phức tạp và hậu vị kéo dài hơn trà trà Phổ Nhĩ chín.

Cách bảo quản trà Phổ Nhĩ

Khi bạn cất giữ các loại trà Phổ Nhĩ khác nhau với nhiều mục đích khác nhau, tuy nhiên, có vô số yếu tố bạn cần lưu ý, nhiệt độ và độ ẩm là hai trong số những yếu tố quan trọng nhất.

Người ta đề xuất rằng trà Phổ Nhĩ, đặc biệt là trà Phổ Nhĩ sống được bảo quản tốt để cho phép quá trình lên men và lão hóa chậm. Để có kết quả tối ưu, trà nên được bảo quản trong các điều kiện:

  • Độ ẩm vừa phải 60-70%
  • Nhiệt độ được duy trì trong phạm vi hợp lý 20-30°C
  • Tránh ánh sáng mặt trời
  • Để riêng trà Phổ Nhĩ sống và chín

Mặt khác, KHÔNG ĐƯỢC để trà trong các điều kiện sau:

  • Môi trường có các mùi khác vì trà Phổ Nhĩ có xu hướng hấp thụ các mùi xung quanh
  • Môi trường nhiệt độ, độ ẩm cao
  • Dưới ánh sáng mặt trời trong thời gian dài

Nhưng khi bạn muốn bảo quản trà để uống chứ không phải để lưu trữ, giữ bánh trà Phổ Nhĩ của bạn được gói trong bao bì ban đầu của chúng trước và cất trong túi zip bạc và đặt trong khu vực tối nếu có thể.

Trả lời

Trần Ký Trà | Ấm Tử Sa Cao Cấp